در حالی که بیش از دو هفته از قطع دسترسی به اینترنت بینالملل میگذرد و کسبوکارهای دیجیتال در بحرانیترین دوران خود به سر میبرند، سخنان اخیر دادستان کل کشور، بار دیگر نگاهها را به سمت سیاستهای حاکمیتی در قبال فضای مجازی ایران جلب کرد.
وی در بیست و چهارمین جلسه شورای معاونین، ضمن تمجید از پیشرفت پیامرسانهای داخلی، بر لزوم «مدیریت هوشمندانه» و «پاسخگویی مسئولان در میدان» تاکید کرده است.
به گزارش عبیاتی، حجتالاسلام محمد موحدی آزاد، دادستان کل کشور، در جلسهای که با معاونین داشته درباره پیامرسانهای بومی اعلام کرده که «پیامرسانهای داخلی پیشرفتهای خوبی داشتهاند و باید با حمایت و ایدهپردازی، تقویت شوند تا به ابزار مؤثر تبیین و آگاهیبخشی تبدیل گردند.»
دادستان کل کشور از لزوم حمایت و تقویت پیامرسانهای داخلی سخن گفته است. اگرچه تقویت زیرساختهای بومی امری منطقی است، اما تجربه سالیان اخیر نشان داده که این حمایتها غالبا در فضایی گلخانهای و از طریق محدودسازی رقبای خارجی صورت گرفته است. همچنین هربار که نوبت آزمون مدلهای داخلی شده عملا پلتفرمها ناموفق شدهاند.
در قطعی اخیر، موتورهای جستوجوی بومی عملکرد قابل قبولی نداشتند و عملاً مردود شدند؛ در مقابل، پیامرسانهای داخلی با وجود موج سنگین مهاجران اجباری این بار از نظر فنی دوام آوردند، اما بهدلیل محدودیتهای اعمالشده از سوی نهادهای امنیتی، در هفته نخست عملاً امکان ارائه خدمت به کاربران را نداشتند.
کارشناسان بارها هشدار دادهاند پیشرفت واقعی زمانی رخ میدهد که پلتفرمهای داخلی در رقابت مستقیم با استانداردهای جهانی قد علم کنند، نه این که به دلیل نبود جایگزین، به کاربران تحمیل شوند.
همچنین تاکید دادستان بر اینکه «همه مسئولان باید در میدان و پاسخگو باشند»، در تضاد با سکوت خبری سنگینی است که این روزها پیرامون قطعی اینترنت و آسیبهای زیرساختی آن وجود دارد. در حالی که افکار عمومی تشنه شفافیت در خصوص وضعیت امنیت دادهها و زمان اتصال دوباره اینترنت است، دستگاههای اجرایی با ارجاع موضوع به نهادهای بالادستی، از پاسخگویی مستقیم شانه خالی میکنند و یا با تاخیر بسیار به پاسخگویی قطرهچکانی میپردازند.
بهعنوان مثال وزارت ارتباطات بعد از گذشت نزدیک ۲۴ ساعت به خبر مهم خبرگزاری فارس واکنش نشان داده و آن را تکذیب کرده است. «پاسخگویی» مورد اشاره دادستان کل، زمانی ملموس خواهد بود که مسئولان ذیربط، گزارشهای فنی دقیقی از رخدادهای اخیر به جامعه ارائه دهند.
نباید فراموش کرد تبدیل شدن پلتفرمهای داخلی به ابزار «تبیین و آگاهیبخش»، پیش از هر چیز نیازمند سرمایه اجتماعی و اعتماد عمومی است. در حال حاضر کل کشور منتظر است ببیند آیا این «پاسخگویی در میدان»، منجر به بازگشت ابزار اصلی کار آنها در فضای دوم زندگیشان (فضای مجازی) یعنی اینترنت آزاد خواهد شد یا صرفا مقدمهای برای محدودیتهای پیچیدهتر است.
